Çengelköy, Istanbul

KOZAK MİMARİSİ

Kozak yaylasında yaşayan halkın neredeyse tamamı Yörük.

“Anadolu ve Rumeli’ de göçebe olarak yaşayan, geçimlerini hayvancılık ile sağlayan ve mevsimlere göre ova veya yaylalarda kurdukları çadırlarda oturan Oğuz Türklerine Yörük denir. Bunlara, Türkmenler adı da verilir. “Cesur, muhârip, iyi yürüyen, eli ayağı sağlam” gibi mânâları ifade eden “Yörük” kelimesi yerine, “yürük” kelimesi de kulanılır. “

“1691 yılından sonra Yörükler zorunlu olarak yerleşik düzene geçirilmiştir.”

“Kozak” adı günümüzden 300 yıl önce Yörük’ lerin bölgeye yerleştirilmesi ile söylenmeye başlamış.

Yörüklerin yerleşik hayata geçişi, yaşam tarzlarında önemli değişikliklere neden olmuşsa da , geleneklerinin bozulmasına, geçmişin izlerinin silinmesine izin vermemeye çalışmaktadırlar.

Aile yapısı erkek hakimiyetine dayanır gibi görünse de kadınlar çok etkili, tek eşliler, aile başına 1-2 çocuk düşüyor, düğünler hayatlarındaki en önemli sosyal etkinlik, hoşgörülüler- kendi hayat tarzlarını korumak için, başkasının hayatına karışmıyorlar-, yardımseverler, neredeyse kendi ürettiklerini tüketerek yaşıyorlar, gelir düzeyleri oldukça yüksek.

Kozak’ ta bir yer edindiğimizden beri, köylerdeki evleri gözlemliyorum Hiçbirinin belirli bir mimarisi yok. Genellikle köy kahvesinin de yer aldığı bir köy merkezi, birbirinin dibine konuşlanmış betonarme, eğimli kiremit çatılı, çirkin evler, köy çevresinde yer alan ahırlar.

Geleneksel yapıyı koruduğunu düşündüğüm, tek katlı ahşap evlere rastlayabilmek adına çok dolaştım.

Ne yazık ki rastlayabildiğim az sayıda örnek de bakımsızlıktan terk edilmişti.

Oysa başarılı bir yenileme ile ne güzel evler haline gelebilirler.

Evleri gezerken, kafamda yenileme maliyeti ile ilgili rakamlar dönüp duruyor sürekli.

Heyhat, ne kadar yanılıyormuşum. Yörük yaşamını az çok bildiğim halde, neden farklı bir ev hayal etmişim acaba?

Bir sonraki yazıda sizlere gerçek bir Yörük evi anlatacağım……………

 

İlgili Yazılar

Yorumlar (3)

Sabırsızlıkla bekliyoruz bir sonra ki paylaşımınızi..
Selamlar sevgiler.. Mutlu haftalar sevgiyle

En son fotodaki asma çardağı çok ama çok doğalmış.

Keyifle okudum ,emeğinize sağlık…

Yorum Yaz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.